رئیس انجمن در گفت‌وگو با اتاق ایران آنلاین:
بازار برنج با تسهیل واردات در کنار تولید داخلی تنظیم می‌شود

با وجود تولید سالانه حدود ۲ میلیون تن برنج در داخل، نیاز کشور به حدود ۳.۵ میلیون تن، واردات را به بخش جدایی‌ناپذیر زنجیره تأمین تبدیل کرده است. بی‌ثباتی سیاست‌های وارداتی و وقفه در تخصیص ارز می‌تواند تعادل فعلی بازار را در ماه‌های آینده تحت تأثیر قرار دهد.

حمیدرضا اسکندری رئیس هیات‌مدیره انجمن واردکنندگان برنج ایران در گفت‌وگو با اتاق ایران آنلاین با اشاره به شرایط حاکم بر بازار برنج، نوسانات ارزی، محدودیت‌های وارداتی و مشکلات تخصیص ارز، گفت: بازار برنج طی سال‌های اخیر بیش از آنکه از کمبود واقعی کالا آسیب ببیند، از بی‌ثباتی در سیاست‌گذاری و وقفه در فرآیند تأمین متأثر شده است.
در حال حاضر خوشبختانه موجودی کشور در شرایط مطلوبی قرار دارد و بازار نیز از نظر عرضه و رقابت قیمتی وضعیت مناسبی دارد، اما حفظ این شرایط نیازمند استمرار جریان واردات و رفع موانع پیش‌رو است.

این فعال اقتصادی معتقد است واردات برنج یک جزء ضروری از زنجیره تأمین کشور است.
با توجه به تولید داخلی حدود دو میلیون تن و نیاز سالانه حدود ۳.۵ میلیون تن، سالانه حدود ۱.۳ تا ۱.۵ میلیون تن برنج باید از محل واردات تأمین شود. بنابراین نمی‌توان واردات را متناسب با شرایط مقطعی بازار متوقف یا محدود کرد و انتظار داشت در ماه‌های بعد نیز تعادل بدون مشکل حفظ شود.
این میزان واردات در واقع مکمل تولید داخلی است، نه رقیب آن.
 

رئیس هیات‌مدیره انجمن در پاسخ به این پرسش که آیا محدودیت‌های ارزی همچنان مهم‌ترین مانع افزایش واردات است، تصریح کرد: مسئله ارز همچنان یکی از اصلی‌ترین گلوگاه‌های واردات است، اما موضوع فقط کمبود منابع ارزی نیست؛ پیش‌بینی‌پذیری، زمان‌بندی و نحوه تخصیص و تأمین ارز نیز اهمیت بسیار زیادی دارد.
وقتی واردکننده نتواند زمان دریافت ارز خود را پیش‌بینی کند، نمی‌تواند برای خریدهای جدید، قرارداد با تأمین‌کننده خارجی و برنامه ورود کالا تصمیم دقیق بگیرد.

رئیس هیات‌مدیره انجمن واردکنندگان برنج ایران ادامه داد: این مسئله زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بخشی از مطالبات ارزی واردکنندگان بابت محموله‌هایی که قبلاً وارد، ترخیص و در بازار عرضه شده‌اند، در حدود یک میلیارد یورو همچنان پرداخت نشده است.
استمرار این وضعیت، سرمایه در گردش واردکنندگان را تحت فشار قرار می‌دهد و در نهایت می‌تواند اعتبار آنها نزد تأمین‌کنندگان خارجی را نیز کاهش دهد.
انجمن پیش از این نیز بر ضرورت اصلاح چرخه تخصیص و تأمین ارز برای حفظ جریان واردات تأکید کرده است.
ضمن اینکه طی پنج ماه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال قبل، واردات برنج به همین دلیل افت قابل توجهی داشته که به دلیل کاهش قدرت خرید و رکود تقاضا، فعلا اثر کمبود در بازار قابل مشاهده نیست.

افزایش واردات؛ مکمل تولید داخلی، نه تهدید آن

او درباره دیدگاه وزارت جهاد کشاورزی مبنی بر اینکه افزایش ۲۰ درصدی واردات می‌تواند به کاهش قیمت برنج منجر شود گفت: اصل اثرگذاری افزایش عرضه بر قیمت، موضوع جدیدی نیست؛ اما باید توجه داشت که واردات زمانی می‌تواند به تنظیم بازار کمک کند که بر مبنای نیاز واقعی کشور، زمان‌بندی مناسب و در یک فضای رقابتی انجام شود.

رئیس هیات‌مدیره انجمن واردکنندگان برنج افزود: میان تولید داخلی و واردات نباید تضاد منافع تعریف کرد.
تولیدکننده داخلی و واردکننده هر دو بخشی از زنجیره تأمین غذا هستند و هدف نهایی باید تأمین پایدار و با قیمت منطقی برای مصرف‌کننده باشد.
هر زمان تولید داخلی کاهش پیدا می‌کند، واردات باید این فاصله را پوشش دهد و در مقابل، هر زمان تولید داخلی افزایش می‌یابد، میزان واردات نیز باید متناسب با نیاز بازار تنظیم شود.

اسکندری تصریح کرد: واردات کمتر از نیاز نیز می‌تواند باعث کاهش عرضه و افزایش قیمت شود.
بنابراین راهکار، نه حذف واردات است و نه واردات بدون برنامه؛ بلکه تنظیم واردات بر اساس داده‌های واقعی تولید، مصرف و موجودی کشور است که طبیعتاً پیش نیاز تداوم جریان تامین کالا، ایفای تعهدات ارزی دولت در قبال برنج‌های واردشده با نرخ ارز ترجیحی از اواخر سال 1403 است.

او با اشاره به تجربه سال‌های گذشته گفت: یکی از مشکلات اصلی، تصمیمات دفعی مانند ممنوعیت‌های فصلی، سهمیه‌بندی یا محدودیت‌های غیرقابل پیش‌بینی بوده است.
این تصمیمات ممکن است در کوتاه‌مدت با هدف حمایت از تولید داخلی اتخاذ شوند، اما اگر بدون توجه به موجودی و نیاز واقعی بازار اجرا شوند، می‌توانند جریان تأمین را مختل کنند.

اسکندری افزود: امروز با سامانه‌ای شدن فرآیند واردات و امکان رصد میزان ثبت سفارش و ورود کالا، می‌توان به جای ممنوعیت، از ابزارهای دقیق‌تر برای مدیریت بازار استفاده کرد.
در چنین شرایطی، رقابت میان واردکنندگان و تأمین‌کنندگان می‌تواند خود به تنظیم قیمت کمک کند و دولت نیز به جای مداخله مستقیم، نقش سیاست‌گذار و ناظر را ایفا کند.

رئیس هیات‌مدیره انجمن واردکنندگان برنج درباره چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار برنج نیز گفت: در شرایط فعلی، نگرانی جدی بابت موجودی بازار وجود ندارد و با توجه به سطح فعلی عرضه، بازار در وضعیت باثباتی قرار دارد.
اما برای حفظ این شرایط در ماه‌های آینده باید جریان واردات متوقف نشود و به ویژه موانع ارزی و تجاری به‌موقع برطرف شود.

او خاطرنشان کرد: نیاز ماهانه کشور به برنج وارداتی به‌طور متوسط حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار تن است و در برخی مقاطع مناسبتی با افزایش تقاضا بیشتر می‌شود.
بنابراین حتی زمانی که موجودی فعلی مناسب است، باید برای ماه‌های بعد نیز از هم‌اکنون برنامه‌ریزی کرد.
 

اسکندری در پایان تأکید کرد: اولویت امروز باید حفظ آرامش بازار، استمرار تأمین و جلوگیری از تصمیمات مقطعی باشد.
اگر سیاست‌های ارزی و وارداتی شفاف، پایدار و متناسب با نیاز واقعی کشور تنظیم شود و ارزهای معوق تخصیص پیدا کند، در کنار تولید داخلی و با استفاده از ظرفیت بخش خصوصی، می‌توان بازار برنج را بدون ایجاد شوک قیمتی و با حفظ منافع مصرف‌کننده مدیریت کرد.

لینک خبر